Recente ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie kunnen leiden tot effectievere en efficiëntere zorg op afstand. Met taalmodellen zoals ChatGPT kunnen patiënten en mantelzorgers op een natuurlijke manier geholpen worden met hun vragen en behoeften. Dat op haar beurt biedt mogelijkheden om zorg op afstand een stuk toegankelijker te maken voor zorggebruikers.
Digitale assistenten
Kunstmatige intelligentie kan op de achtergrond gebruikt worden om de behoeften, wensen en voorkeuren van mantelzorgers en patiënten thuis in kaart te brengen. Met slimme technologie kunnen we digitale assistenten ontwikkelen die routinetaken van de zorgprofessional overnemen.
Om zorg op maat te leveren, is inzicht in de zorggebruiker essentieel
In de hiernavolgende voorbeelden laat ik zien hoe zorgprofessionals kunnen worden ontlast en tegelijkertijd de kwaliteit van de aangeboden zorg kan worden verhoogd.
Om zorg op maat te leveren, is inzicht in de zorggebruiker essentieel. Vanwege de druk op de zorg heeft de zorgprofessional vaak onvoldoende tijd om zijn patiënt rechtstreeks te spreken. Om het vereiste inzicht alsnog te verkrijgen, zijn er vragenlijsten ontwikkeld. Vaak vullen de geadresseerden die niet in. Dus is er opvolging nodig, door een zorgprofessional in het ziekenhuis of bijvoorbeeld door na te bellen.
Een groot nadeel van vragenlijsten is dat ze weliswaar meerkeuzeopties bevatten, maar niet per se ophalen waarom iemand bijvoorbeeld de trap niet meer opkomt. Is dat door een recente val of ligt er een structureel probleem aan ten grondslag? Een zorgprofessional die samen met een patiënt een vragenlijst doorneemt, vraagt wel naar onderliggende problematiek.
Door een digitale vragenlijst niet via e-mail, wat vaak gebeurt, maar via een conversationele interface, een slimme assistent, af te laten nemen, kan ook worden doorgevraagd naar wat er aan de hand is.
Meer opbrengst
Ook met de ondersteuning van patiënten bij het gebruik van zorgmiddelen thuis gaat veel tijd gemoeid. Denk daarbij met name aan het coachen van patiënten bij het gebruik van meetinstrumenten om data op te halen op afstand.
Slimme assistenten kunnen bij deze routinematige klussen uitkomst bieden
Daar komt nog bij dat slimme pleisters, bijvoorbeeld om de hartslag te monitoren, of glucosemeters om bloedsuiker te meten, niet altijd juist worden gebruikt. Slimme assistenten kunnen bij deze routinematige klussen uitkomst bieden.
Een laatste voorbeeld betreft de moeite die mantelzorgers vaak hebben om dagbesteding te vinden voor hun onrustige huisgenoot met dementie. Interventies die kunnen helpen, zijn wel voorhanden maar niet altijd gemakkelijk toegankelijk. In de praktijk bieden websites meestal niet de oplossing en moet een casemanager veel tijd besteden aan regelmatig terugkerende vragen.
Ook hier kunnen conversationele interfaces worden ingezet om advies te geven die aansluit bij de behoefte van de mantelzorger in diens specifieke situatie.
De inzet van slimme assistenten kan met andere woorden veel opleveren. Een conversationele interface die een gesprek met een patiënt mogelijk maakt, geeft een veel grotere opbrengst aan data dan websites of e-mail. Slimme assistenten bieden daardoor ook beter inzicht aan de zorgprofessional omdat ze veel meer gegevens kunnen verzamelen.
Zorggebruikers zullen altijd behoefte houden aan warm contact met een professional
Er is veel winst te behalen door slimme assistenten complementair aan de zorgprofessional in te zette. Ze zijn niet bedoeld om zorgprofessionals te vervangen. Zorggebruikers zullen altijd behoefte houden aan warm contact met een professional. Door het eerste contact via een slimme assistent te laten verlopen, kunnen zorgverleners echter wel beter geïnformeerd dat contact aangaan en hun tijd gerichter besteden aan de zorggebruikers die dat het meeste nodig hebben.
Hybride model
Ik pleit voor een hybride model waarbij een slimme assistent de zorgverlener informeert, ondersteunt en ontlast. Waar slimme digitale assistenten via conversationele interfaces effectief worden ingezet in casemanagement.
In het hybride model blijft er interactie tussen casemanager, mantelzorger, en patiënt, maar wordt die interactie aangevuld met extra capaciteit met behulp van een slimme assistent. Conversationele interfaces zijn 24x7 beschikbaar en door het gebruik van taal toegankelijk als aanvulling op zorg thuis.
De winst is dat mantelzorgers sneller reactie op hun vragen krijgen
Het gebruik van kunstmatige intelligentie kan de behoeften en wensen van mantelzorgers of patiënten in kaart brengen en de casemanager via een dashboard daarvan op de hoogte brengen. Dat dashboard is gebaseerd op de automatische analyse door kunstmatige intelligentie van de situatie van de zorggebruiker.
De winst is dat mantelzorgers sneller reactie op hun vragen krijgen. Casemanagers kunnen beter geïnformeerd contact houden met mantelzorger en patiënt. Dashboards helpen casemanagers tijd vrij te maken voor directe zorg aan cliënten. Kunstmatige intelligentie kan het verzamelen van data, het opstellen van rapporten, en het beheren van afspraken vergemakkelijken. Oftewel, de caseload van een casemanager kan omhoog omdat slimme assistenten zijn werk deels overnemen.
Samenvattend: met kunstmatige intelligentie kunnen we taal gebruiken om zorg thuis te leveren via conversationele interfaces en minder effectieve interfaces zoals websites en e-mail vervangen. Op die manier kunnen niet alleen capaciteitsproblemen in de zorg worden geadresseerd, maar ook betere kwaliteit worden geleverd.
Conversationele interfaces kunnen gesprekken voeren met mantelzorgers en patiënten waardoor beter inzicht ontstaat in hun behoeften en vragen. De grote uitdagingen waar we voor staan, zijn om een transformatie in de zorg te realiseren én een balans te vinden tussen zorgprofessional en techniek. Er zitten grenzen aan wat een conversationele interface kan bieden. Aan ons om uit te vinden waar de inzet van de zorgprofessional voor het welzijn van de patiënt onmisbaar is.
Koen Hindriks is hoogleraar Sociale Kunstmatige Intelligentie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij is expert in het inzetten van sociale robots als sociale assistenten in verschillende domeinen zoals bijvoorbeeld zorg en onderwijs.
Foto: Sarah Chai via Pexels.com