De titel van ons stuk, ‘Praat Nederlands met me’, is een knipoog naar het iconische liedje van Kenny B dat oproept tot verbinding in je eigen taal. In een tijd waarin Engelstalige publicaties de academische norm lijken, vergeten we soms dat wetenschap niet alleen een gesprek is tussen onderzoekers, maar ook een dialoog met de samenleving die zij onderzoekt en wil verbeteren.
Wie onderzoek doet voor die praktijk, moet mee kunnen praten
Dat geldt zeker voor het domein van veiligheid en criminaliteit waar politieagenten, toezichthouders, hulpverleners, beleidsmakers en burgers dagelijks omgaan met concrete vragen, dilemma’s en risico’s. Wie onderzoek doet voor die praktijk, moet mee kunnen praten. En dat lukt het beste in de taal waarin die praktijk leeft: het Nederlands.
Onder druk
Een recent artikel in ScienceGuide, stelt dat het publiceren in het Nederlands onder druk staat. De titel Publiceren in het Nederlands is academische zelfmoord is een citaat van een Gentse hoogleraar, dat het punt duidelijk illustreert, maar dat wij geenszins onderschrijven. Wij vinden dat de dialoog over het Nederlandstalig publiceren gevoerd dient te (blijven) worden. In een wetenschapsdomein dat bij uitstek georiënteerd is op praktijkproblemen, is het geen luxe, maar noodzaak om onderzoeksbevindingen te vertalen naar vormen die in die praktijk landen.
Publiceren in peer-reviewed Nederlandstalige tijdschriften en boeken is zo’n vorm. Maar het is ook breder: van handreikingen en toolkits tot columns, infographics, podcasts en onderwijsmodules. Wie werkt aan veiligheid en veerkracht herkent dat palet als een waaier aan producten die samen voor impact zorgen over verschillende kennisproducten uit praktijkgericht onderzoek.
Toegankelijkheid
Publiceren in het Engels is absoluut relevant om ideeën in te bedden in internationale literatuur, kritische reviews te ontvangen van vakgenoten die het Nederlands niet machtig zijn. En om meer zichtbaarheid, naamsbekendheid en citaties te krijgen in de internationale gemeenschap. Maar we onderzoeken veelal praktijkproblemen.
Het verschil tussen kennen en kunnen zit vaak in de taal
Professionals, die zich dagelijks bezighouden met deze problemen, hebben zelden tijd om lange Engelstalige artikelen door te ploegen. Ze zoeken handelingsperspectief, begripsvorming en duiding die aansluit bij hun context. Nederlandstalige publicaties vergroten de kans dat inzichten ook daadwerkelijk worden toegepast: in casusoverleggen, interventies, en in training en beleid. Het verschil tussen kennen en kunnen zit vaak in de taal. Je hoeft geen waardeoordeel over Engels te hebben om te erkennen dat Nederlands voor de Nederlandse en Vlaamse praktijk simpelweg efficiënter is.
Democratisering
Wetenschap is een publiek goed. Burgers, journalisten en raadsleden moeten kunnen begrijpen wat er speelt: van femicidepreventie tot digitale opsporing, en van jeugdgeweld tot risicotaxatie. Nederlandstalige publicaties bevorderen transparantie en verantwoording. Ze maken het mogelijk om maatschappelijke gesprekken in de media, raden en commissies op een gefundeerde wijze te voeren. Bovendien helpt het de nuance te bewaren: begrippen als ‘geweld in afhankelijkheidsrelatie’ of ‘ondermijning’ hebben betekenislagen die je in je moedertaal zuiverder vangt.
Vertalen is mooi, verankeren is beter
Veiligheid is nooit zonder context. Het raakt nationale wet- en regelgeving, lokale instituties en culturele patronen. In het Nederlands schrijven dwingt tot precisie over onze eigen normatieve en institutionele realiteit. Wie werkt met Nederlandse jurisprudentie, beleidskaders en uitvoeringspraktijken, kan niet om de taal heen waarin die zijn geformuleerd. Vertalen is mooi, verankeren is beter.
Versterking vakmanschap
De problemen die de wetenschap bestudeert overstijgen de landsgrenzen. Derhalve is internationaal contact en debat tussen wetenschappers essentieel. Engelstalige journals zijn daarbij onmisbaar. Een levendige Nederlandstalige traditie staat dat echter niet in de weg. Integendeel, die traditie helpt nieuwe onderzoekers en professionals wortelen. Het maakt instroom vanuit de praktijk eenvoudiger en versterkt het vakmanschap van de veiligheidszorg.
Wie leert denken én schrijven in het Nederlands, is beter in staat om complexe kennis te vertalen naar handelen, een kerncompetentie immers in dit domein. Bovendien houdt het onze begrippen scherp: taal is geen verpakking, maar gereedschap. Uit onze eigen ervaring weten we dat impact vraagt om vormvariatie: van peer-reviewed artikelen en hoofdstukken in boeken tot columns, serious games en crime scripts voor complexe casuïstiek. Wat we in het Nederlands ontwikkelen, kan uiteraard ook relevant zijn voor andere taalgebieden en dan is het cruciaal dat die inzichten ook een weg vinden naar Engelstalige fora, maar niet in plaats van, juist naast het Nederlands.
Uitnodiging
Soms leeft de gedachte dat Nederlandstalig publiceren niet telt. Dat is een te smalle kijk op wetenschappelijke waarde en maatschappelijke impact. Internationale zichtbaarheid is belangrijk, maar een impactparagraaf die geen Nederlandstalige output bevat in een praktijkgericht domein mist de kern van wat impact is: het verbeteren van handelen, besluitvorming en samenwerking.
Laat je werk landen in tijdschriften, bundels, handreikingen en opleidingen die professionals daadwerkelijk gebruiken
Iedereen die fundamenteel of praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek doet naar veiligheid en criminaliteit moet het vertalen van onderzoeksresultaten letterlijk en figuurlijk nemen. Schrijf de methodologie in het Engels als dat nodig is voor de internationale dialoog, maar maak de handelingsperspectieven, casusmaterialen en beleidsduidingen in het Nederlands.
Laat je werk landen in tijdschriften, bundels, handreikingen en opleidingen die professionals daadwerkelijk gebruiken. Niet omdat Engels geen waarde heeft, maar omdat wetenschap pas echt betekenis krijgt als zij praat met de mensen voor wie zij bedoeld is. Dus ja: praat Nederlands met me. Niet alleen als een pakkende melodie, maar als een oproep om kennis te delen in de taal die verbindt. Niet om klein te blijven, maar om groot te worden in wat ertoe doet: bijdragen aan een voor allen veilige samenleving.
Janine Janssen is lector Geweld in afhankelijkheidsrelaties bij het Centre of Expertise Veiligheid & Veerkracht van Avans Hogeschool en de Politieacademie, hoofd onderzoek van het Landelijk Expertise Centrum Eer Gerelateerd Geweld van de nationale politie en hoogleraar Criminologie & Rechtsantropologie aan de Open Universiteit. Thom Snaphaan is associate lector Data, Criminaliteit & Veiligheid bij het Centre of Expertise Veiligheid & Veerkracht, senior onderzoeker bij de Vakgroep Criminologie, Strafrecht en Sociaal Recht aan de Universiteit Gent, en gastdocent aan de Politieacademie. Hij is hoofdredacteur van het Tijdschrift voor Veiligheid.
Foto: E. Dronkert (Flickr Creative Commons)