COLUMN Mensen met beperking zijn loze beloften zat

Door gebroken beloftes over bestaanszekerheid verliezen mensen met een beperking hun vertrouwen in de overheid. Hillie Nooitgedagt, die zelf traumatisch hersenletsel heeft, laat zien wat er schort en komt voor hen op.

Wat het politieke spel in Den Haag doet, begint steeds meer te lijken op een toneelspel. Maar als de spelers zelf niet meer begrijpen hoe ze daarin beland zijn, wordt het wel tijd om wakker te worden: waar stem je op en wat betekent dit voor ons land? De PVV die de verkiezingen won met een populistische boodschap, laat de kiezer weer vallen omdat het niet precies op hun manier kan.

Wanneer een politicus coalitiegenoten alleen voor z’n eigen karretje wil spannen, komt de kiezer bedrogen uit

De situatie in het land willen we veranderen, maar het is niet mogelijk om Wilders te veranderen. Zoals de uitdrukking zegt: ‘Een vos verliest wel zijn haren, maar niet zijn streken.’ Wanneer een politicus coalitiegenoten alleen maar voor z’n eigen karretje wil spannen, om hen achter de rug om door het slijk te halen, komt de kiezer juist bedrogen uit en liggen de beoogde beloftes nu verder weg dan ooit.

In de steek gelaten

Een van de belangrijkste beloftes bij de vorige verkiezingen was bestaanszekerheid voor iedereen. Helaas zijn mensen met een beperking op dat punt ernstig in de steek gelaten en voor boeren en bouwers is die zekerheid ook ver te zoeken. Door een belastingmaatregel, moesten de meeste mensen die door een ziekte of handicap nooit fulltime kunnen werken, honderden euro’s per jaar inleveren, als straf voor hun waardevolle inzet om naar vermogen te werken.

Geloof in de waarde en kracht van mensen met een beperking zit ook in politieke keuzes

Geloof in de waarde en kracht van mensen met een beperking zit ook in politieke keuzes die het voor hen mogelijk maken om in hun kracht te gaan staan. Keuzes die aantonen dat deze mensen erbij horen, mee mogen doen, uniek en waardevol zijn, waarbij die waarde ook zichtbaar wordt gemaakt in een investering hiervoor. Dan pas krijgen de mensen die staan te trappelen om te participeren het duwtje in de rug dat zij nodig hebben om mee te doen op een manier die bij hen past.

Slechtere positie mensen met beperking

Mooie woorden over het VN-verdrag handicap hebben tot nu toe de positie van mensen met een beperking alleen maar verslechterd. Nog altijd ervaren we het eindeloze gekibbel over de rechtsongelijkheid tussen gemeenten. Dit terwijl de autonomie van gemeenten door de decentralisaties ‘heilig is verklaard’. Of de burger dit machtsspel tussen centrale en decentrale overheden begrijpt is de vraag, maar het helpt in ieder geval niemand om de voorziening te krijgen die hij of zij nodig heeft.

De enorme druk op gemeenten maakt bijvoorbeeld dat wachttijden voor de Wmo uit de hand lopen

De enorme druk die op de gemeenten wordt gelegd door meer verantwoordelijkheden en minder geld in het ravijnjaar 2026, maken bijvoorbeeld dat wachttijden voor de Wmo uit de hand lopen en dat mensen die het nodig hebben helaas niet worden begeleid naar een passende plek om te participeren.

Tot nu toe merk ik dat de meeste participanten die een baan hebben gevonden het toch hoofdzakelijk ‘zelf hebben gedaan’. Ook merken we in deze tijd dat de bereidheid in Den Haag om dingen drastisch te veranderen waardoor het sociale stelsel echt eenvoudiger wordt, steeds op de lange baan wordt geschoven.

Gezien, gehoord en begrepen worden

Herstel van vertrouwen in de overheid ontstaat alleen door meer vertrouwen te schenken aan de burger en de hand in eigen boezem te steken door dingen nu echt anders te gaan doen. Veel mensen in mijn netwerk die onder de Participatiewet vallen, zeiden dat ze behoefte hebben aan meer maatwerk en oplossingen die passen bij hun situatie. Vaak zit maatwerk in anders denken door aan het begin van contact met een burger gelijk de vraag te stellen: ‘Wat heb jij nodig?’

Al het wijzen van het kastje naar de muur leidt tot irritatie en wantrouwen

Tijdens een congres van Movisie over tien jaar decentralisaties vertelden gemeenten dat zij onvoldoende vrijheid krijgen van het Rijk om maatwerk aan de inwoners te kunnen bieden. Al het verwijzen van het kastje naar de muur in het sociaal domein is ook een veel gehoorde klacht van participanten, wat leidt tot irritatie en wantrouwen.

Wetten moeten eenvoudiger. Door de eenvoud van wetten te schrappen, zoals nu met de eigen bijdrage van de Wmo, weet je zeker dat het voor iedereen weer ingewikkelder gaat worden. Mensen willen graag zien dat ze er aan het eind van het jaar financieel op vooruit zijn gegaan in plaats van loze beloftes horen dat ‘meer werken, altijd meer loont’.

Vertrouwen herstellen

Doen wat je belooft en eerlijk zeggen wat je doet, helpt om het vertrouwen van burgers te herstellen. De vele mensen met een beperking in Nederland, waar ik zelf door traumatisch hersenletsel toe behoor, voelen haarfijn aan of ze er mogen zijn, of ze mee mogen doen, mee mogen praten, meebeslissen, maar ook of onze inbreng en aanwezigheid al dan niet gewaardeerd worden.

Nog zo vaak wordt beleid gemaakt óver mensen

Wat voor beperking of welke unieke eigenschappen mensen ook hebben, iedereen hoort erbij en iedereen wil zichzelf kunnen zijn, gezien, gehoord en begrepen worden. Nog zo vaak wordt beleid gemaakt óver mensen en is het betrekken van die zelfde mensen iets wat wel gebeurd, maar dikwijls pas achteraf omdat het nog niet in het systeem van de overheid verankerd zit. Wetten en regelingen gaan beter werken als je de mensen over wie het gaat, al vanaf het begin erbij betrekt en dit blijft doen tot na de invoering van de wet.

Een verandering van denken over inclusie is nodig in de hele maatschappij

Zo zal het vertrouwen in de overheid gaan groeien en krijgen we een leukere en inclusievere samenleving dan we ooit hebben gehad. Een verandering van denken over inclusie is nodig in de hele maatschappij waardoor we het normaal gaan vinden mensen met een beperking altijd vooraf te bevragen. Maar dat kost tijd en die tijd willen we het graag geven. We zijn het allemaal waard om ten volle tot ons recht en tot bloei te mogen komen.

Hillie Nooitgedagt is oprichter van de onderneming Wij Participeren die bedoeld is om op te komen voor de belangen van mensen met een arbeidsbeperking.

Reacties 2

  1. Wat Hillie hier deelt, raakt. Want hoe herstel je vertrouwen als beloftes over bestaanszekerheid worden verbroken – juist voor wie al tegen muren van ontoegankelijkheid aanloopt? De huidige politiek lijkt te vergeten dat bestaanszekerheid en toegankelijkheid geen luxe zijn, maar een basisvoorwaarde om te kunnen meedoen.

    Als administratief medewerker bij het UWV en ervaringsdeskundig spreker zie ik dagelijks hoeveel kracht, talent én doorzettingsvermogen mensen met een beperking hebben. Maar als dat niet wordt ondersteund door eerlijke wetten en beleid die aansluiten bij iemands realiteit, dan blijft die kracht ongezien.

    Toegankelijkheid gaat over méér dan een fysieke ingang. Het gaat ook om begrijpelijke regelgeving, maatwerk, en ruimte voor menselijkheid. En bestaanszekerheid betekent: rust in je hoofd, zicht op de toekomst en waardering voor ieders bijdrage – ongeacht hoeveel of hoe vaak iemand kan werken.

    ???? Wat als we bij elk beleid standaard vragen: “Is dit inclusief voor iedereen?” En wat als we het VN-verdrag handicap echt serieus nemen, niet alleen in woorden maar in daden?

    ???? Twee acties die we vandaag al kunnen nemen:

    Betrek mensen met een beperking actief vanaf het begin bij beleid. Niet achteraf.

    Zorg voor eenvoudige, duidelijke regels met ruimte voor maatwerk. Dat herstelt vertrouwen.

    Want een inclusieve samenleving is niet links of rechts – die is van ons allemaal.

    ???? Hoe zorgen we ervoor dat toegankelijkheid en bestaanszekerheid structureel worden ingebouwd in beleid?

    #inclusie #bestaanszekerheid #vertrouwen #participatie #VNverdrag #toegankelijkheid #menselijkbeleid #WijParticiperen #inclusievesamenleving

  2. Dat merk ik ook met mijn ’traumatische brein(cptss) en neurodiversiteit(HSP). Ik vind e-consult bijvoorbeeld fijner omdat ik er even goed over kan nadenken en goed kan onderschrijven wat ik voel en hoe ik iets beleef en tijd voor kan nemen aangezien bij een persoonlijk gesprek gaat het vaak te snel en heb ik spanning en binnen zoveel minuten, zelfs met een papiertje kan ik mentaal dichtklappen. Niet iedere instantie heeft die mogelijk, in mijn geval ziekenhuizen want dat hebben ze liever niet, dan zie je de kloof tussen beide. Desnoods met regels hoe vaak in de week maar dat je in ieder geval kans heb via die weg te mogen communiceren.

Reageer

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *